Poradnik ogrodnika

Pogoda całkiem letnia, ale czy to już zapowiedź jesieni, czy ostatni oddech lata? Wrzosy, wrzoście o wspaniałych  kolorowych kwiatach! Ich imieniem nazwano jeden z najpiękniejszych miesięcy w roku – czyli wrzesień!

Wrzosy
Te niskie, zimozielone roślinki o łuskowatych liściach w zależności od odmiany mogą być zielone, złociste, brązowe, a nawet zimą czerwone. Jedne z nich są karłowe, inne silniej rosnące, o kwiatach pojedynczych lub pełnych, od śnieżnej bieli do ciemnego fioletu. Dużym powodzeniem cieszą się wrzosy pączkowe, których kwiaty nie rozwijają się w pełni dlatego wyglądają świeżo od końca sierpnia do późnej jesieni.
Wrzosy kwitną od lipca do września.

Wrzośce
Wrzośce  są do wrzosów podobne, jednak widać różnice w ulistnieniu  i wyglądzie kwiatostanów. Liście wrzosów są igiełkowate, nagie lub owłosione, kwiaty dzwonkowate, podobnie jak wrzosy od białych do ciemnofioletowych i czerwonych. Niektóre odmiany kwitną już w lutym, marcu a następne podobnie jak wrzosy od lipca do września.

Ciekawostki

Kwiaty wrzosów leczą - do celów leczniczych używa się suszonych kwiatów wrzosu. Zawierają one garbniki, glikozyd arbutynę, cukry, olejki eteryczne, flawonoidy, polifenole, kwasy organiczne i sole mineralne oraz potas i krzemionkę. Preparaty z wrzosu hamują rozwój bakterii w przewodzie pokarmowym, pobudzają wydzielanie soków trawiennych , działają rozkurczowo i moczopędnie.

Miód wrzosowy za sprawą olejków eterycznych  pochodzących z nektaru pachnie kwiatami wrzosu. Ma ciemny herbaciany kolor i jest mniej słodki niż inne miody, nieco ostry i wytrawny w smaku. W jego skład wchodzi wiele aminokwasów i enzymów oraz duża ilość witamin z grupy B.

Uprawa

Stanowisko

Trzeba przygotować dla nich ciepłe zaciszne miejsce, dobrze nasłonecznione. Można przeznaczyć na wrzosowisko część trawnika, zwłaszcza jeżeli rosną nieopodal brzozy, które będą  tu świetnie pasowały.

Gleba

Podłoże musi być przepuszczalne, piaszczyste, suche, a co najważniejsze kwaśne pH 3,5-4,5 - dodajemy ok. 25 l. torfu kwaśnego na 1 m2 podłoża.

Sadzenie

Najlepiej sadzić zarówno wrzosy jak i wrzośce po kilka lub kilkanaście sztuk z danej odmiany, tworząc niejako w ten sposób swoistego rodzaju dywany. Roślin nie można sadzić zbyt gęsto (w zależności od siły wzrostu danej odmiany).

Jednym z najważniejszych czynników wzrostu wrzosów i wrzośców jest zjawisko mikoryzy – czyli symbiozy niektórych gatunków grzybów z tymi roślinami i ich wzajemnym korzystnym oddziaływaniu.

Dobrze skomponowane wrzosowisko czy rabata wrzosowa to nie tylko wrzosy i wrzośce, ale także inne rośliny z rodziny wrzosowatych jak andromeda, dabecja, golteria, azalie japońskie, pierisy i inne. Dobrze będą się tu czuły kosodrzewiny, świerki, jałowce zwłaszcza odmiany karłowe oraz niektóre trawy jak np. kostrzewa sina.

Pielęgnacja

Jednym z ważniejszych zabiegów, który można powiedzieć przedłuży życie naszych roślinek jest ich coroczne wiosenne przycinanie. Wrzosy przycinamy w kwietniu, dzięki temu zagęszczą się i zakwitną obficie w następnym sezonie. Wrzoście, które kwitną wiosną przycinamy w maju i w czerwcu. Wszystkie rośliny tniemy poniżej przekwitniętych pąków kwiatowych. Przy okazji cięcia usuwamy wszystkie suche i chore pędy. Nawożenie najlepiej wykonywać przy użyciu nawozów o spowolnionym działaniu (Osmocote), ponieważ nawozy szybko działające rozsypane w zbyt dużej dawce mogą spowodować zasolenie gleby, na co wrzosy są bardzo wrażliwe.W przypadku ostrych zim wrzosy należy przykryć najlepiej stroiszem z roślin iglastych.Wrzosy nadają się do uprawy w pojemnikach, koszach wiklinowych, w kompozycjach z innymi roślinami wrzosowatymi i iglakami. Zwłaszcza odmiany pączkowe będą długo zdobić nasze balkony, tarasy, parapety.

Przegląd odmian wrzosów:

• kwiaty białe: "Gold Haze", "Klaudine", "Long White", "Reini", "Sandy", "White Lown"
• kwiaty różowe: "Anetta",  "Con Brio", "H.E.Bealle", "Marlies", "Randor", "Red Star", "Rosawitha"
• kwiaty fioletowe: "Boskoop", "Heidezwerg"," Jan Dekker", "Orange Quenn" , "Silver Knight", "Velvet Fascination", "Winter Chocolate"
• kwiaty w odcieniu czerwieni: "Aleksandra", "Allegretto", "Allegro", "Amethyst", "Carmen", "Dark Beauty", "Red Favorite", "Red Pimpenel".

Choroby i szkodniki wrzosów

Szkodniki

• Znamionówka wrzosówka – dziury w liściach i kwiatostanach oraz nadjedzone pędy to efekt zerowania gąsienic tego motyla- co robić? oprysk preparatami o działaniu kontaktowym z grupy pyretroidów np. Fastac 100 EC( 0,015%)
• Pchełka rdestówka – nieregularne dziury w liściach i zasychające fragmenty pędów to skutek żerowania pchełki rdestówki – co robić? oprysk preparatem z grupy pyretroidów np. Decis 2,5 EC(0,03%)

Choroby

Fytoftoroza – jeżeli liście żółkną i zamierają,  przyczyną mogą być organizmy grzybopodobne z rodzaju Phytophtora, które rozwijają się w ziemi – co robić? przed sadzeniem dodać do gleby kompostowaną korę sosnową ograniczajacą rozwój grzybów, pojedyncze rośliny usuwać , pozostałe podlać roztworem środka grzybobójczego np.Aliette 80 WP(0,2%), Biosept SL (0,05%).

Antraknoza – jasnobrązowe plamy na pędach, najpierw pojedyncze, potem rozlewające się to objawy zarażenia grzybem Colletrotrichum gleosporioide. – co robić? chore pędy usuwać, a rośliny opryskiwać dwu, trzykrotnie co siedem dni stosując naprzemiennie środki grzybobójcze( Benazol 50 WP 0,1%, Bravo 500 S.C. 0,2 %, Domark 100 EC 0,05 %).

Szara plaśń – brązowe plamy w różnych miejscach na pędach a niekiedy także na liściach spowodowane przez grzyby Botrytis cinera – co robić?  chore pędy wycinać, rośliny opryskiwać Biosept 33 SL(0,1%), Euparen Multi 50 WG(0,25%), Teldor 500 S.C.(0,1%), Sumilex 500 S.C.(0,1%)

W przygotowaniu tekstu wykorzystano informacje na temat wrzosów zawarte w miesięczniku "Ogrody" (od 1999r. do 2008r.), który jest wg nas najlepszym obecnie tego rodzaju pismem i dla fachowców i amatorów na rynku polskim.